Unieke regionale aanpak overgewicht in Groningen

In het netwerk Gezond Groningen slaan gemeenten, zorgverleners, welzijnsorganisaties en de zorgverzekeraar de handen ineen om overgewicht en obesitas bij volwassenen aan te pakken. Op donderdag 5 maart 2026 ondertekenden zij de regionale samenwerkingsafspraken over de ketenaanpak overgewicht bij volwassenen. Hiermee spreken de partijen hun ambitie uit om inwoners met (een risico op) overgewicht tijdig, passend en samen te ondersteunen. De juiste hulp, op de juiste plek.

Waarom nu?

In Groningen heeft meer dan 51% van de volwassenen overgewicht, in sommige gemeenten loopt dit op tot boven de 65%. Ruim 17% heeft obesitas. Overgewicht verhoogt het risico op chronische aandoeningen zoals diabetes, hart- en vaatziekten en gewrichtsklachten. Het beïnvloedt de kwaliteit van leven, de mentale gezondheid en ook de maatschappelijke participatie.

Deze ketenaanpak, ontwikkeld binnen het netwerk Gezond Groningen, sluit aan bij landelijke afspraken zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA).

Gezamenlijke aanpak en ambitie

Losse interventies zijn niet voldoende. Professionals werken in deze aanpak volgens een gezamenlijke route: opsporing, diagnostiek, interventie, evaluatie en borging. De praktijkondersteuner bij de huisarts (POH-S) coördineert zorg en welzijn. “In mijn dagelijkse praktijk zie ik veel patiënten met klachten die veroorzaakt worden door overgewicht. Het aanpakken van overgewicht is niet zo simpel als vaak wordt gesteld. ‘Wat minder eten en wat meer bewegen’, het gaat meestal gepaard met veel faal-ervaringen”, zegt huisarts Trudy Oldenhuis, tevens voorzitter DokNoord. Trudy vervolgt: “Door deze aanpak krijgen we als huisartsen extra ruimte om oorzaken van overgewicht gericht in kaart te brengen en komen we samen met de patiënt tot een gericht en gecoördineerd behandelplan, door bijvoorbeeld verwijzing naar welzijn en/of inzet van medicatie onder controle van de huisarts. Zo zorgen we ervoor dat mensen minder klachten krijgen door overgewicht, werken we aan succeservaringen en hopen we ook intergenerationeel overgewicht te doorbreken.”

Onze regionale aanpak kijkt verder dan alleen naar gewicht. Er is ook aandacht voor onderliggende factoren zoals stress, schulden of eenzaamheid. Interventies variëren van de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) en lokale beweegprogramma’s tot Welzijn op Recept en – waar medisch passend – begeleiding bij GLP-1-medicatie. Inwoners behouden zelf de regie en doen haalbare succeservaringen op die leiden tot blijvende gedragsverandering.

Met deze ondertekening spreken de betrokken partijen een inspanningsverplichting uit om de oplopende trend in overgewicht en obesitas af te vlakken en op termijn terug te dringen; om gezondheidsverschillen te verkleinen; om duurzame samenwerking tussen zorg, welzijn en gemeenten te borgen en de aanpak regionaal beschikbaar te maken voor alle Groningers. Vanaf 2026 wordt de ketenaanpak stapsgewijs ingevoerd en verder uitgebouwd, totdat deze voor alle Groningers beschikbaar is.

Vitaal Groningen

Het programma Vitaal Groningen versterkt en verdiept deze ketenaanpak door preventie, leefomgeving, onderwijs en leergemeenschappen te verbinden. Zo verschuift de focus van individuele zorg naar een integrale aanpak, waarin gezondheid onderdeel is van het dagelijks leven: in scholing, op het werk, in gezinnen en wijken.

Vitaal Groningen vertrekt vanuit het perspectief van inwoners, met samenhang tussen zorg, welzijn, onderwijs en lokale gemeenschappen. Domeinoverstijgende samenwerking is geen organisatorische ambitie, maar een noodzakelijke voorwaarde voor effect. Nynke Scherpbier, hoogleraar huisartsengeneeskunde UMCG, zegt hierover: “Uniek wat in de regio Groningen gebeurt: inwoners, zorg, welzijn en onderwijs verbonden, om een gezond gewicht te stimuleren.”

Met deze ondertekening wordt bevestigd dat de keten staat en dat de voorwaarden voor blijvende impact zijn gecreëerd.